SCU = INVESTIGASAUN NO PRESEKUSAUN
Komandante Milisia Aitarak Indonesia
Nian No Membro Milisia Aitarak Kondena Ba Krimes Kontra Humanidade
Ba Oho Ema
Hosi Juizes Iha Painel Espesial Ba Krimes Graves
Iha oras tuku 10:00 dader iha loron 19 Maiu 2004, Juizes nain tolu
hosi Painel ida iha Painel Espesial ba Krimes Graves kondena Beny
Ludji no Jose Gusmao ba konta ida ba oho ema nudar Krimes kontra
Humanidade nudar parte
ida husi atakes luan no sistematiku hasoru populasaun civil. Kondenasaun
ba eis komandante kompanhia milisia Aitarak Indonesia no membro
milisia Aitarak Timor Oan hosi Dili tuir sira nia admisaun ba hatan
sala ba apoiantes kampanha pro-independensia Guido Alves Correia
nia mate iha Dili iha loron 1 Setembru 1999. Konsidera na sira nian
admisaun hatan sala ba publiku no hatudu sira nian hakribi Juizes
Painel fo sentensa ba Beny Ludji to'o tinan 8 iha komarka no Jose
Gusmao to'o tinan 2 no fulan 6 iha komarka ho koa ba tempo nebe
nia pasa tiha ona iha detensaun nia laran. Beny Ludji
ema nasionalidade Indonesia ba dala uluk nebe hetan sentensa hosi
Painel Espesial ba Krimes Graves desde julgamento hahu iha Timor
Leste.
Julgamentu Beny Ludji no Jose Gusmao komesa iha Painel Espesial
iha dia 12 Fevereiru 2004 hamutuk ho defendantes nain rua nebe deteina
nanis ona desde sira hetan kaptura iha Timor Leste iha dia 4 Abril
2003. Beny Ludji no Jose
Gusmao akuza tiha ona hamutuk ho membro Milisia Aitarak, Jose Lopes
da Cruz Mendonca (aka Jose "Fahiten") nebe akuza iha loron
2 fulan Junhu 2003 ba oho Kampanha nain CNRT independensia nian
Guido Alves Correira, iha nia uma
iha Mascarinhas, Dili iha loron 1 Setembru 1999. Akuzado ba dala
tolu, Jose Lopes da Cruz Mendonca, nebe sei livre hela iha Republika
Indonesia.
Akuzasaun SCU nian alega katak molok konsulta popular iha loron
30 Agustu 1999 membros milisia Aitarak armado hosi kompanhia A halao
patrulha armado iha Mascarinhas laran no area Caicoli Dili iha komanda
no kontrolu Beny Ludji nian, Komandante Aitarak kompanhia A. durante
patroli sira ne'e, Ludji halo ameasa atu oho apoiantes independensia
inklui ameasa espesifiku atu oho Guido Alves Correia nebe kampanha
nain CNRT independensia nian ida. Alega mos katak iha kalan loron
1 Setembru 1999, Ludji no membros milisia Aitarak iha ninia komanda
ataka Guido Alves Correia nia uma nebe nia hetan ta'a to'o mate
hosi membros milisia Aitarak.. Hafoin Ludji haruka membros milisia
Aitarak atu lori vitima nia mate isin ba Ludji nia uma iha nebe
mate isin ne'e lori ba iha Tasitolu fora de Dili hosi Ludji no membros
milisia Aitarak sira seluk hodi hakoi iha rate nebe badak.
To'o oras ne'e, akuzasaun SCU nian akuza tiha ona ema hamutuk hotu
akuzados nain 311 ho akuzados nain 279 nebe oras ne'e dadaun laiha
juridisaun Timor Leste nian no fiar katak sei livre hela iha Republika
Indonesia. Ho sentensa Beny Ludji nian, nasionalidade Indonesia
nian nain 41 nebe akuza hosi SCU ba Krimes kontra Humanidade iha
tinan 1999 iha Timor Leste inklui Komandantes Militar TNI Indonesia
nian nain 37 no Ofisiais, Chefe Polisia nian nain 4.
Iha tinan 2000, Autoridade Nasoens Unidas iha Timor Leste (UNTAET)
hari Juizes Painel Espesial iha Tribunal Distrital Dili atu rona
kazus no Krimes kontra Humanidade no krimes graves hosi periodo
tinan 1999. Painel Espesial ba Krimes Graves iha Timor Leste konsisti
Juizes Internasional nain rua ho Juiz Timor Oan nain ida.
Desde julgamento hahu iha Painel Espesial iha tinan 2001, defendantes
hamutuk hotu nain 52 mak hetan ona kastigu no defendantes nain 2
fo livre tiha ba akuzasaun hotu. To'o ohin loron, sira nebe hetan
kastigu iha julgamento iha Timor Leste so inklui deit Soldados TNI
Timor Oan, membros milisia Timor Oan no forsa rezistensia Falintil
Timor Oan nain ida. Oras
ne'e dadaun, kazus 15 hamutuk ho defendantes nain 32 mak oras ne'e
prosede ou marka orario atu komesa iha Painel Espesial ba Krimes
Graves iha fulan sira oin mai.
-end-