|
|
|
Konferensia Internasional 23-24, Setembru 2004 Planeamentu Estrategiku Comunidade nian bá futuru Krimes
Graves |
|
|||
|
|
Konferensia ne’ebe organisa hosi JSMP Hahu Husi
Historia ba to’o Projetu |
|||||
|
|
Besik tinan Atores Internasionais nó Nasionais balu foti sira
nian preokupasaun kona bá Abilidade
instituisaun hirak né nian atu
fó justisa no rekonsiliasaun bá abusu sira nebé
akontese liu ba maka preokupasaun
ba atores Internasionais nó Nasionais balu. Bainhira prosesu hirak né lá
konsegue atu kastigu ema sira
nebé komete iha crimes nó fasilita rekonsiliasaun sedauk resposta povo sira nia
hakarak, perguntas importante mak tenki iha resposta
ba necesidade povo Timor-Leste nia presiza atu
halo nusá mak bele resolve di-diak abusu hirak nebé
ema halo tiha ona? Ne’e maka
presiza planu diak ida atu
oin sá mak bele dudu
prosesu justice ba oin atu hametin
sociedade ida nebé estavel nebé bele hateke
bá oin no sei susar ho conflitu uluk nian. Konferensia ida né sei atu
haré hikas situasaun ida né no atu hametin
sociedade sivil iha debate nó politica iha futuru ba inisiative
justisa nian. Konferensia mos atu halo evalusaun kona bá sá ida
mak akontece iha Timor-Leste hosi |
|||||
|
|
|
· Determina katak necesidade ba justisa iha Timor-Leste bá krimes kontra humanidade hetan tiha ona. Ida né envolve evaluasaun ida hosi processu justisa toó ohin loron nó formasaun planu estrategiku ida bá justisa bá Timor-Leste hó base apoio bo’ot. · Evaluasaun bá Panel Espesial bá Krimes Graves, Tribunal Direitus Humanus Ad hoc nian iha Jakarta, CAVR nó seluk nebé iha ligasaun hó hirak né nó resultadu hamutuk bá sociedade Timor-Leste nian. · Evaluasaun hosi processu hotu sociedade sivil atu determina katak buat sira nebé konsege (halao) tiha ona to’o ona nó sá ida mak sei precisa bá loron futuru. ·
Koalia kona bá necessidade vitimas nian nó oin sá
belé hetan hosi prosesu loron aban nian. ·
Diskuti nó halo planu de asaun ida
bá futuru processu krimes graves nian. · Evaluasaun bá opsaun ba futuru, konsidera mós tribunal internasional ida, komisaun matenek nain nian, truth commission, sistema de justisa nasional, julgamentus iha rain seluk (third countries) etc. · Fó oportunidade bá sociedade sivil, governu nó ema sira nebé iha interese, atu halao debates kona bá opsaun bá futuru, hamutuk hó proposta hanesan International Truth Commission. |
||||
|
|
Konteudu inclusive liu, hó fokus
liu-liu bá sociedade sivil – grupu ida nebé
marginalizadu bei-beik hosi asuntu ida
né. Sei konvite “speakers” (oradores) hosi governu, ONU, sociedade sivil, grupu vitima nian nó
matenek internacionais atu presenta sira nian percepsaun
processu nian toó ohin loron
no ideias bá planu loron aban
nian. Leaders lokal sociedade sivil nian sei
halao “workshop” kik oan balu bainhira
oradores sira foti asuntu balu
iha konferensia rona ideias nó
propostas nebé hosi ema hotu. |
|||||
|
|
|
Mais ou menus partisipante nain 70 hosi distritu, ema nain 30 hosi
institusaun iha Dili ho ema nain
10 atu serbisu nudar fasilitator ba workshop ka “speakers” oradores
sei tuir konferensia. JSMP
halo konsulta bá komunidade, identifica tiha ona katak
iha falta informasaun kona bá processu krimes
graves nó ema barak lá hatene
asuntus hanesan
Commission of Experts nó opsaun
seluk tan bá loron aban. Tamba
populasaun Timor-Leste nó vitimas krimes
kontra humanidade nian barak mak
lá hela iha Dili, JSMP fasilita tiha ona “workshop” balu iha distritus tolu atu explika
asuntus konferensia nian atu hametin
katak ema hotu nebé mai
hosi fohó atu participa hetan informasaun nó hatene tamba
sá mak sira mai tuir
konferensia né. |
||||
|
|
23 – 24 Setembru 2004 |
|||||
|
|
Tiago Sarmento, Deputy Director, JSMP
For further information: http//www.jsmp.minihub.org Phone/fax:
+(670) (390) 323 883 email: tiago@jsmp.minihub.org |
|||||
|
|
|
|
||||